Breaking News
Home / Αρθρογραφία / Άρθρα / Η προσφορά της Τρίτης Ηλικίας (της Άννας Μακαρούνα)

Η προσφορά της Τρίτης Ηλικίας (της Άννας Μακαρούνα)

Η προσφορά της Τρίτης Ηλικίας (της Άννας Μακαρούνα)

.

Την 1η Οκτωβρίου εκάστου έτους, ο ΟΗΕ όρισε να εορτάζεται η “Παγκόσμια Ημέρα για την Τρίτη Ηλικία”. Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, μέχρι πρότινος δεν είχα ιδέα ότι υπήρχε κάποια ημέρα αφιερωμένη στους ηλικιωμένους. Γενικώς …δεν είχα ιδέα από ηλικιωμένους! Ωστόσο, ακριβώς πριν ένα χρόνο, βρέθηκα να εργάζομαι αποκλειστικά με άτομα της ηλικιακής αυτής κατηγορίας μέσα από το «Βοήθεια στο Σπίτι»

Οι περισσότεροι νέοι βρίσκουμε τρομερά πληκτική την ενασχόληση, είτε κοινωνική, είτε εργασιακή, με άτομα της τρίτης ηλικίας. Ακόμα και οι ειδικοί ψυχικής υγείας, τις περισσότερες φορές προτιμούμε την «ίντριγκα» πολυπλοκότερων περιστατικών, με αποτέλεσμα να μην αντιλαμβανόμαστε πως συμβάλλουμε και εμείς στην περιθωριοποίηση και την απαξίωση που συχνά υφίστανται οι άνθρωποι αυτοί.

Κάνοντας ωστόσο ένα προσωπικό απολογισμό αυτής της πρώτης  εμπειρίας, έχω να πω με βεβαιότητα πως η συναναστροφή με ηλικιωμένους, σε οποιοδήποτε επίπεδο, μπορεί να μας βοηθήσει να αφομοιώσουμε πολύ σημαντικά μαθήματα ζωής. Θα συνόψιζα μερικά από αυτά στα εξής:

  • Οι ηλικιωμένοι είναι “έμψυχα μουσεία”.

Μπορεί ο παππούς μας να μην ήταν ένας Καποδίστριας, ούτε η γιαγιά μας μια Μαρί Κιουρί και μπορεί να μην καθόρισαν με το έργο τους την Παγκόσμια Ιστορία. Καθόρισαν ωστόσο την προσωπική μας ιστορία. Φέρουν μνήμες, ιστορίες, γεγονότα, πολιτισμικά χαρακτηριστικά που καθορίζουν σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό το ποιοι είμαστε είτε μέσω της ταύτισης είτε μέσω της διαφοροποίησής μας. Ας μην αφήνουμε λοιπόν τον χρόνο ανεκμετάλλευτο γιατί η “επισκεψιμότητα” στα “έμψυχα μουσεία” δεν είναι επ’αόριστον… Ας “εισέλθουμε” με σεβασμό, ενδιαφέρον και ευγενική περιέργεια και ας φροντίσουμε να μάθουμε όσα περισσότερα μπορούμε. Θα μάθουμε τελικά περισσότερα για εμάς τους ίδιους.

  • Ο χρόνος μας μεγαλώνει. Η έλλειψη νοήματος και σκοπού μας γερνά.

Η ανθρώπινη σχέση με το χρόνο είναι εξαιρετικά αμφιθυμική. Άλλες φορές τον βλέπουμε σαν “ιατρό” ( “θέλει τον χρόνο του…θα περάσει”) και άλλες σαν “νόσημα” που μας αλλοιώνει. Ωστόσο, ο χρόνος δεν είναι παρά μια αξία που μπορεί κανείς είτε να την σπαταλήσει είτε να την εξαργυρώσει σε εμπειρίες και μια ζωή με προσωπικό νόημα. Αν κάτι μπορεί πραγματικά να μας γεράσει, είναι να χάσουμε τη διάθεση για όραμα, όνειρα, σκοπό. Με αυτή την έννοια, μπορούμε να είμαστε γερασμένοι ακόμα και στα 18! Το πραγματικά οδυνηρό ωστόσο, είναι πως τα κοινωνικά στερεότυπα συχνά επιβάλλουν στα άτομα της λεγόμενης τρίτης ηλικίας  να πάψουν να έχουν σχέδια για το μέλλον γιατί θεωρητικά δεν τους ανήκει. Αν 8 στους 10 ηλικιωμένους υποφέρουν από κατάθλιψη, είναι γιατί τους στερήσαμε κάθε προσδοκία για  την επόμενη μέρα. Και αν σε μέρη όπως στη Σίφνο, πολλοί άνθρωποι κατορθώνουν να  μπαίνουν “όρθιοι” και στην 8η και 9η δεκατία, είναι σε μεγάλο βαθμό γιατί ξέρουν πως την επόμενη μέρα έχουν να πανηγυρίσουν τον Άγιο τους, να ασχοληθούν με τα ζαρζαβατικά τους, να ποτίσουν τα ζωντανά τους, να τελειώσουν ένα κέντημα. Δεν έχει σημασία να κρίνουμε πόσο υψηλός ή όχι είναι ο σκοπός. Σημασία έχει να υπάρχει. Είναι το αποτελεσματικότερο και ασφαλέστερο “botox” για να εξασφαλίσουμε συμμετοχή διαρκείας στη νεότητα. 

  • Ο Θάνατος αφαιρεί τη ζωή. Ο φόβος θανάτου αφαιρεί ζωή απ’τη ζωή. Η αποδοχή του θανάτου νοηματοδοτεί τη ζωή.

Όσο κλισέ και αν ακούγεται το “η μόνη βεβαιότητα της ζωής  είναι ο θάνατος”, η προσπάθεια αφομοίωσης της πραγματικότητας αυτής, μπορεί να αποτελέσει την κινητήρια δύναμη για μια πιο ουσιαστική ζωή. Το ότι είμαστε πεπερασμένοι και η κάθε μας στιγμή είναι μοναδική και ανεπανάληπτη είναι ακριβώς αυτό που προσδίδει αξία στη ζωή και όχι που την απαξιώνει. Έχουμε μόνο μια ευκαιρία να διεκδικήσουμε την αυτοπραγμάτωση μας. Έχουμε μόνο μια ευκαιρία να αγαπήσουμε, να μοιραστούμε, να απογοητευτούμε, να μάθουμε, να εξελιχθούμε. Όσο νωρίτερα λοιπόν αποφασίσουμε να τον κοιτάξουμε κατά πρόσωπο και να επεξεργαστούμε τα συναισθήματά μας, τόσο λιγότερα άθικτα όνειρα θα του παραδώσουμε. Ο φόβος θανάτου βέβαια είναι αναπόφευκτος σε άτομα που γνωρίζουν ότι τουλάχιστον βιολογικά, έχουν αρχίσει να τον προσεγγίζουν. Είναι εξίσου αναπόφευκτος  και για κάθε     έναν από  εμάς διότι είναι κάτι παντελώς άγνωστο και ασύλληπτο. Το να γίνεται όμως  αυτός ο φόβος καθηλωτικός, καταλήγει να μας παραδίδει σε ένα πνευματικό και ψυχικό θάνατο πολύ πριν το βιολογικό.

  • Η φυσική φθορά έχει κάτι να μας διδάξει.

Παρότι οι σωματικές και νοητικές αλλοιώσεις με την πάροδο του χρόνου, είναι αναπόφευκτες, τα σύγχρονα πρότυπα μας κατακλύζουν με εικόνες τεχνητά “ανέγγιχτων” από το χρόνο ανθρώπων. Πολλοί άλλωστε θα προτιμούσαν να πεθάνουν νέοι παρά να δουν τον εαυτό τους γερασμένο, ανήμπορο, πιθανόν καθηλωμένο σε ένα κρεβάτι. Έχουμε διερωτηθεί όμως για τη λειτουργική αξία της φθοράς; Μήπως είναι ένα μέσο για να στρέψουμε το βλέμμα μας προς τα έσω, να εστιάσουμε σε άλλα πράγματα απ’τα οποία η αδρεναλίνη της νιότης μας αποπροσανατολίζει; Μήπως ακόμα και να καθιστά την αποδοχή της αποχώρησης από το σώμα ευκολότερη έως και «θεμιτή»; Δύσκολο να απαντήσει κανείς, ωστόσο δύσκολο και να αμφισβητήσει την εγγενή αρμονία της Φύσης.

Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχηθώ να ζήσουμε όλοι για χρόνια πολλά, σοφία ν’ αποκτήσουμε και άσπρα μαλλιά…

.

‘Αννα Μακαρούνα

Κοινωνική Λειτουργός

 

.

 

Print Friendly, PDF & Email

About fragiska

Εκδότρια της e-Εφημερίδας «Σιφναϊκό Φως» από το 2006