Breaking News
Home / Αρθρογραφία / Άρθρα / Σίφνος το νησί των λαϊκών στιχουργών: Παπά Γιάννης Κουρούλης

Σίφνος το νησί των λαϊκών στιχουργών: Παπά Γιάννης Κουρούλης

Σίφνος το νησί των λαϊκών στιχουργών: Παπά Γιάννης Κουρούλης

.

Τα παλαιότερα χρόνια οι περισσότεροι Σιφνιοί έχοντας μια έμφυτη ροπή προς το ρυθμό και την αρμονία, τραγουδούσαν σε κάθε περίσταση με ρίμες και σατιρικά τετράστιχα, τις χαρές τους, τον έρωτα και τους καημούς του, αλλά και τα βάσανα της ζωής.

Αυτές οι αυτοσχέδιες πηγαίες «συνθέσεις» είχαν ευγένεια, σπιρτάδα και στιχουργική αρτιότητα και φανέρωναν την ευαισθησία και το μεράκι τους. Πάνω δε στα γλέντια τους, μπορούσαν για ώρες ολόκληρες ν’απαντάνε τραγουδιστά ο ένας στον άλλο, με πειράγματα και «διαξιφισμούς».

Εκτός όμως από τις ρίμες και τα ποιητικά, οι Σιφνιοί «έγραφαν», κάτι που κρατάνε μέχρι σήμερα και τα Σιφνέικα κάλαντα, που είναι ξεχωριστά για την πρωτοτυπία και την ιδιαιτερότητά τους.

Στο νησί μας, στη Σίφνο, οι καλαντιστές δεν τα «λένε» τα Χριστούγεννα, αλλά μόνο την παραμονή κι ανήμερα της Πρωτοχρονιάς και μάλιστα κάθε χρόνο φτιάχνονται γι’αυτούς νέα κάλαντα, από ειδικούς λαϊκούς στιχουργούς, οι οποίοι ακολουθούν συγκεκριμένους κανόνες προετοιμασίας τους, ώστε να «δένουν» επάνω στον τοπικό μουσικό ρυθμό των καλάντων. Τα θέματά τους ποικίλουν.

Στα παιδικά κάλαντα, οι μικροί καλαντιστές «εξομολογούνται» άλλοτε με γλύκα κι άλλοτε με χιούμορ, τις τάσεις, τα χούγια ή τα σχέδιά τους για όταν μεγαλώσουν.

Στα κάλαντα των σχολείων, των ενοριών, μοναστηριών και των συλλόγων, εξιστορούνται και σχολιάζονται διάφορα γεγονότα της χρονιάς που πέρασε, θυμίζοντας συγχρόνως και τις ανάγκες τους, ζητώντας τη συνδρομή των συμπατριωτών τους.

Οι στιχουργοί όμως συνθέτουν και κάλαντα που ασχολούνται με επίκαιρα τοπικά και εθνικά θέματα, με τα οποία περιγράφουν ή διακωμωδούν καλοπροαίρετα, πρόσωπα και καταστάσεις.

Τα τελευταία χρόνια μερικοί από τους πιο γνωστούς λαϊκούς στιχουργούς καλάντων, είναι οι: Κατερίνα Ραφελέτου-Κοντού, Νίκος Ποριώτης, Μαρία Λουκατάρη, Ελευθερία Ναδάλη, Φλώρα Θεοδώρου, Γιώργος Θεοδώρου, Σπύρος Ν. Γεροντόπουλος, Παπά Γιάννης Ψαραύτης, Γιάννης Τρίχας, Φλώρα Πατριάρχη, Κώστας Β. Γεωργούλης, Γιώργος Κ. Γεωργούλης, Άννα Κορακή, Νίκος Χρυσίνης, Βιργινία Λουμίδη, η μικρούλα (12χρονη) Κατερίνα Κ. Γεωργούλη κ.ά.

Τέλος, για να σας δώσουμε το εύρος της πνευματικότητας και της ευαισθησίας αυτών των δημιουργών, επιλέξαμε να σας παρουσιάσουμε κάποια από τα φετινά κάλαντα του Παπά Γιάννη Ψαραύτη του επονομαζόμενου στο νησί μας, Παπά Κουρούλη, ώστε να πάρετε μία «γεύση» από το τι εστί Σιφνέικα κάλαντα!

.

Αλεξάνδρα Γκούμα (παιδικό)

-1-

Ο πάπφους μου τ’ Αντώ γελά

ο Αλεξάνδρα δε μιλά

ο Βαγγέλης και η Ντίνα

μου λεν μπράβο είσαι φίνα.

-2-

Γιατί άμα ακούω μουσική

και ειδικά τη ρυθμική

σείω και λυγώ τη μέση

στο μπαλέτο έχω χαβέσι.

-3-

Στόχος μου είναι θα το πω

όνειρο έχω και σκοπό

σταρ να γίνω μπαλαρίνα

και θα τηνε βγάλω φίνα.

-4-

Δεν θα σερβίρω παγωτά

ούτε καφέδες και γλυκά

ότι θέλει ας λέει ο Χρήστος

μακριά από με ο δίσκος.-

.

==========

.

Αποστολία Κλεπετούνα (παιδικό)

-1-

Όπου κι αν πάω αγκαλιές

και οι  παπφούδοι και οι γιαγιές

και ο Σπύρος κι η μαμά μου

κάνουνε το  θέλημά μου.

-2-

Θαλασσινή και ορεινή

μελαχρινή και πατρινή

η Αποστολία μοιάτζει

Σίφνο, Σούλι και Λειβάρτζι.-

.

==========

.

Γιάννης Ψαραύτης (παιδικό)

-1-

Του ποδηλάτη είμαι το Για

πολλά πολλά σκορπώ φιλιά

και ευχές πασπαλισμένες

στα αρώματα λουσμένες.

-2-

Γλυκό δροσάτο το εφτά

τέρμα στα μέτρα τα καυτά

να ‘χομε καλή υγεία

όχι πια ταλαιπωρία.

-3-

Να πλημμυρίσουν οι καρδιές

με άνθη, ρόδα, μυρωδιές

κι άμα αισιοδοξούμε

μέρες όμορφες θα δούμε.-

.

==========

.

Μαργαρίτα-Άννα Θεοδωρίδη (παιδικό)

-1-

Δύο ονόματα γροικώ

το εν’ ανθηρό τ’ άλλο γλυκό

τ’ ανθηρό είναι Μαργαρίτα

και το Άννα όλο γλύκα.

-2-

Ν’ αν η ζωή σας ανθηρή

μικροί, μεγάλοι όλοι γεροί

κι η ζωή σας όλο γλύκα

εύχεται η Μαργαρίτα.-

.

==========

.

Παναγιώτης Ψαραύτης (παιδικό)

-1-

Στα γράμματα είμαι φωστήρ

και στο ποδόσφαιρο αστήρ

πιο απ’ τα δυο θα με κερδίσει

η πορεία θα το δείξει.

-2-

Παίζω στον πανσιφναϊκό

ταλέντο ποδοσφαιρικό

του γκολτζή μ΄ αρέσ’ η θέση

κι ο Ρονάλντο και ο Μέσι.

-3-

Στη μπάλα έχω πώρωση

μου βγαίνει η εκτόνωση

γι’ αυτό να μην εκπλαγείτε

το ταλέντο μου άμα δείτε.

-4-

Θα παίζω και στην Εθνική

θέση θα έχω βασική

γκολ θα βάλω με το πρώτο

για τη χώρα βρε γαμώτο.-

.

==========

.

Σμαράγδα Ραβιόλου (παιδικό)

-1-

Παππού Μανώλη σ’ αγαπώ

με αγκαλιά θα σου το πω

πολύ θέλω να σε σφίξω

μα φοβάμαι μην σε πνίξω.

-2-

Και τη Σμαράγδα τη γιαγιά

κι αυτή αγαπώ την μια σταλιά

πως όμως να κάνω κάτι

που μου είναι αντελικάτη.

-3-

Όλοι να είσαστε καλά

υγεία κι αγαθά πολλά

κι ο μπαμπάς μου και η Ρόνια

να μου ζήσουν χίλια χρόνια.-

.

==========

.

Πολιτιστικός Σύλλογος Σίφνου

-1-

Μ’ ορτσαρισμένα τα πανιά

στη Σίφνου μας κάθε γωνιά

ήρχαμε να σας τα πούμε

να μας δείτε να σας δούνε.

-2-

Σ’ όλους ο Πολιτιστικός

μικρούς μεγάλους γενικώς

έχει δείξει τι αξίζει

και η Σίφνο ξεχωρίζει.

-3-

Στο πανελλήνιο γνωστή

και εκτός συνόρων ξακουστή

του συλλόγου μας οι κόποι

βγάλαν τη Σιφνούλα πρώτη.

-4-

Εμείς π’ αγωνιζόμαστε

στον κόσμο στηριζόμαστε

χρέος μας να σας επούμε

όλους σας ευχαριστούμε.

-5-

Όλη η Σίφνο μια αγκαλιά

εγκάρδια πολλά φιλιά

απ’ του σύλλογου τα μέλη

η ζωή μας να ‘ναι μέλι.-

.

==========

.

Ενορία Ταξιάρχη στον Άη Λούκα, Αρτεμώνα

-1-

Αίσιο το δέκα εφτά

στις μήνες του να ΄χει γραφτά

αισιοδοξία αγάπη

κάθ’ ημέρα του γεμάτη.

-2-

Ο εφημέριος χρωστεί

από τη θέση του αυτή

χάρη σε εσάς να τρέχει

και το ποίμνιο να προσέχει.

-3-

Θέλω να είσαστε καλά

να σας εβλέπω όλο χαρά

και να είσαστε ακμαίοι

ο ποιμήν να σα σε αρμέει.

-4-

Δε θέλω να το καυχηθώ

ούτε και να επαινεθώ

μα και εγώ για σας θυσία

γίνομαι στην εκκλησία.-

.

==========

.

Δημοτικό Σχολείο Αρτεμώνα στον Άη Λούκα

-1-

Απ’ όξω στέκω και θωρώ

δεν γίνεται ν’ αδιαφορώ

γιατί σφίγγετ’ η καρδιά μου

δεν κρατώ τα δάκρυά μου.

-2-

Έχω αναμνήσεις παιδικές

μαθητικές και σχολικές

μου ξυπνούν το μεγαλείο

στο κλειστό πλέον σχολείο.

-3-

Χώρος που  έδωσε το φως

σφραγίστηκε όμως δυστυχώς

ποιανού άραγε το χέρι

του ‘βαλε το βουλοκέρι.

-4-

Διάλειμμα και αίθουσες κενές

λείπουν οι παιδικές φωνές

που ήταν στο χωριό μπουκέτθο

τώρα του ΄βαλαν  λουκέτθο.

-5-

Βέβηλος όποιος έπιασε

την πινακίδα πέταξε

τώρα ας βγάλει και την πόρτα

και να σβήσει και τα φώτα.

-6-

Στον άδη αυτοί που μόχθησαν

και με αγώνα το κτησαν

βεβηλώθη η προσφορά τους

θε να τρίζουν τα οστά τους.

-7-

Γιάννης στο Γιάννη θε να πω

με των καλάντων το σκοπό

κάτσε αυτουδά Γρυπάρη

να φυλάεις το κηπάρι.-

.

==========

.

 Πολιτική Επικαιρότητα

-1-

Γαλάζιοι, κόκκινοι και μπλε

τα βάλουν με το Σόιμπλε

και εμείς τωνε γροικούμε

παλαμάκια των κτυπούμε.

-2-

Γιατί μας λεν’ είναι ληστές

και άθλιοι οι δανειστές

μ’ αυτοί κάνουν τη δουλειά τους

θένε πίσω τα λεφτά τους.

-3-

Βάλαμε τζίφρα στα γραφτά

για να μας δώσουν τα λεφτά

κι αφού έχομ’ υπογράψει

πρέπει  να φερθούμε εντάξει.

-4-

Υποθηκεύσαν το λαό

θαρρούσαν έκαναν καλό

κι ο λαός τώρα στενάζει

γιατί δύσκολα τη βγάζει.

-5-

Δεν μας εφταίνε οι Γερμανοί

εμείς δεν είμαστε ικανοί

γιατί όλα αυτά τα χρόνια

έχομε ηγέτες ψώνια.

.

==========

.

Οικονομική Κρίση

-1-

Αγάντα κόσμε το κουπί

βούβα δουλειά και σιωπή

γιατί αν κάνεις κράτη ή σία

θεωρείται ανταρσία.

-2-

Θα την πλερώσετε βαριά

βάλτε στα σκέγκια την οριά

μάθετε να ζείτε δούλοι

θα σας πιούμε το μεδούλι.

-3-

Θα τρώτε ότι θέμε εμείς

σκασμός και μη μιλεί κανείς

τέρμα σάντουιτς μερέντα

τώρα θα ‘χει εγκιές και ρέγγα.

-4-

Πίσω έχει η αχλάδα την ουρά

έρχονται και πιο σοβαρά

να ‘μαστ’ έτοιμοι για όλα

πριν να στήσουμε τα κώλα.-

.

Στιχουργός
Παπά Γιάννης Ψαραύτης
(Κουρούλης)
2017

.

.

Φωτογραφία: «Giannis Kontos Photography» 
Τηλ: 6978666757, 2284031135
e-Mail: giannis.kontos@gmail.com

.

Print Friendly, PDF & Email

About fragiska

Εκδότρια της e-Εφημερίδας «Σιφναϊκό Φως» από το 2006